- 27 Mayıs 2025
- Yazar Özkimsan
- Kategori Bilgi, Pas Sökücüler
- 423
- 0

İnşaat sektöründe betonarme yapıların dayanıklılığı, kullanılan malzemelerin kalitesine ve doğru uygulamalara bağlıdır. İnşaat demiri, betonun içinde taşıyıcı eleman görevi görerek yapının mukavemetini sağlar. Ancak, demirin paslanması yapı güvenliği açısından önemli bir sorun teşkil eder. Bu makalede, paslı inşaat demiri kullanımının beton dayanıklılığı üzerindeki etkileri, paslanma sürecinin kimyasal ve fiziksel temelleri, beton-demir ilişkisi, paslanmanın yapısal sonuçları ve çözüm önerilerini detaylı bir şekilde ele alacağız.
Kimyasal süreçler
Demir, atmosferde oksijen ve su ile temas ettiğinde korozyon süreci başlar. Aşağıdaki kimyasal reaksiyonlarla pas oluşur:

Bu bileşik zamanla kuruyarak kırmızımsı-kahverengi pas tabakasını oluşturur. Beton içerisindeki yüksek pH (12-13) normalde demiri korur, ancak karbonatlaşma ve klorür iyonları bu koruyucu ortamı bozabilir.
Fiziksel süreçler
Pas tabakası demirden daha büyük hacim kaplar ve gevşek yapısı nedeniyle demir ile beton arasındaki aderansı zayıflatır. Ayrıca, pas tabakasının genişlemesi beton içerisinde iç basıncı artırarak çatlakların oluşmasına neden olur.
Beton ve demir arasındaki aderans, betonarme yapının taşıma kapasitesinin temelini oluşturur. Demir yüzeyindeki pas, aderansı %30’a varan oranlarda azaltabilir. Bu durum, demirin çekme kuvvetlerini betona iletmesini engeller ve yapı performansını düşürür.
Kesit alanı kaybı: Paslanma demirin kesit alanını küçültür. Örneğin %10 kesit kaybı, yapının taşıma kapasitesinde yaklaşık %10 azalma anlamına gelir.
Çatlak oluşumu: Pasın hacim genişlemesi sonucu beton çatlakları oluşur, bu da suyun ve zararlı maddelerin betona daha fazla nüfuz etmesine yol açar.
Mukavemet düşüşü: Yapının genel taşıma kapasitesi azalır, statik ve dinamik yükler karşısında performans düşer.

Nem: Betonun su emmesi, korozyonun temel tetikleyicisidir.
Klorür iyonları: Deniz suyuna maruz kalan yapılar ve buz çözücüler, paslanmayı hızlandırır.
Karbonatlaşma: Betonun yüzeyinde pH’nın düşmesi demiri paslanmaya açık hale getirir.
Yetersiz beton kaplama: İnşaat demirinin çevresindeki beton tabakası ince ise, paslanma riski artar.
Güvenlik sorunları: Demir dayanımı düştüğünde yapı risk altına girer.
Ekonomik kayıplar: Onarım ve yenileme masrafları artar.
Yapı ömrünün kısalması: Pas süreci hızlanır, yapı erken ömrünü tamamlar.
Kaliteli malzeme seçimi
Paslanmaya dayanıklı alaşımlı demir veya galvanizli çelik kullanımı önerilir.
Beton kaplama kalınlığı
Standartlara uygun beton kaplama (en az 25-30 mm) paslanmayı geciktirir.
Koruyucu kimyasallar ve ürünler
OK-151 pas sökücü gibi kimyasallar pası temizler, yapının ömrünü uzatır.
Düzenli bakım ve denetim
Paslanmanın erken tespiti için periyodik kontroller şarttır.
Paslı demirin uygun şekilde temizlenmesi gerekir. Bunun için özel olarak üretilmiş olan OK-151 konsantre pas sökücü ürünü kullanabilirsiniz.
İnşaat demiri pasını, Özkimsan Endüstri Kimyasalları tarafından üretilen OK-151 pas sökücü ürün ile sökebilirsiniz. Püskürtme ya da fırçalama yöntemi ile demir üzerindeki pasın temizlenmesini sağlayabilirsiniz.
a) Püskürtme yöntemi
Ürün pasın yoğunluğuna göre bir püskürtücü içerisine su ile 1/1 ile 1/7 oranında seyreltilerek konulur. Paslı olan alana ürün sıkılır. İnşaat demiri üzerindeki pasın ortalama 20 dakika içerisinde sökülür. Aşağıdaki videoda detaylı anlatım yapılmıştır. Ağır paslanma ya da pasın sökülmediği alan varsa uygulama tekrarlanabilir.
b) Fırçalama ile sürme yöntemi
Ürün pasın yoğunluğuna göre bir kabın içerisine su ile 1/1 ile 1/7 oranında seyreltilerek konulur. Paslı olan inşaat demirine bir fırça yardımı ile sürülür. Ortalama 20 dakika pasın sökülmesi beklenir. Ağır paslanma ya da pasın sökülmediği alan varsa uygulama tekrarlanabilir.
Paslı inşaat demiri kullanımı beton dayanıklılığını nasıl etkiler? ile ilgili bilgi vermeye çalıştık. Umarız yardımcı olabilmişizdir.





