- 2 Mart 2025
- Yazar Özkimsan
- Kategori Bilgi, Pas Sökücüler
- 651
- 0

Demir, doğada oksijenle kolayca reaksiyona giren bir metaldir. Bu reaksiyon, genellikle nemli ortamlarda hızlanarak demirin yüzeyinde demir oksit, yani pas olarak bilinen bir bileşik oluşturur. Paslanma süreci, temel olarak elektro-kimyasal bir reaksiyondur. Nemli hava, su, klorür iyonları (deniz kenarı gibi ortamlarda yoğun bulunur) ve asidik maddeler, paslanmayı hızlandıran ana etkenlerdir.
Paslanma süreci şu şekilde işler:
Oksidasyon: Demir, su ve oksijenin etkisiyle oksitlenerek Fe²⁺ iyonlarını oluşturur.
Redüksiyon: Oksijen, elektron alarak hidroksil iyonları üretir.
Demir oksit oluşumu: Fe²⁺ iyonları, su ve oksijenle reaksiyona girerek demir oksit (Fe₂O₃•H₂O) yani pas oluşturur.
Bu süreç devam ettikçe, pas yüzeyi genişleyerek demirin dayanıklılığını ve mukavemetini düşürür.
Pas, demirin yüzeyinde başlayan ancak zamanla derinlere kadar işleyebilen bir korozyon sürecidir. Paslanma, metalin iç yapısına kadar nüfuz ederek dayanımını ve işlevselliğini kaybetmesine neden olur. Çürüme süreci şu aşamalarla ilerler:
Elektrokimyasal reaksiyonların devam etmesi: Paslanan yüzey, demirin daha fazla oksijen ve su ile temas etmesine neden olur. Böylece korozyon süreci hızlanarak metalin iç yapısını zayıflatır.
Metalin gözenekli hale gelmesi: Pas, demirin yüzeyinde gözenekli bir yapı oluşturur. Bu gözenekler, nem ve havanın daha derinlere işlemesini sağlayarak çürüme sürecini hızlandırır.
Hacimsel genişleme: Paslanan demir, hacim olarak genişler. Bu genişleme, yüzeyin parçalanmasına ve metalin zamanla çatlamasına neden olur. Özellikle beton içinde kullanılıyorsa, betonu da çatlatabilir.
Yapısal mukavemetin kaybolması: Sürekli paslanma ve çürüme sonucunda demir, yük taşıma kapasitesini kaybeder. Metal, toz haline gelerek zamanla tamamen işlevsiz hale gelebilir.
Bu süreç, pas önleyici tedbirler alınmadığında veya uygun kimyasallar ile temizlik yapılmadığında hızlanır ve demirin tamamen çürümesine yol açar.
Paslı demirin inşaat ve diğer yapılarda kullanımı ciddi yapısal risklere yol açar. Bu durum, özellikle betonarme yapılarda büyük sorunlara neden olabilir. Paslı demirin oluşturduğu başlıca sorunlar şunlardır:
Dayanım kaybı: Pas, demirin kesitini incelterek taşıma kapasitesini düşürür. Bu, bina güvenliği açısından ciddi bir risk oluşturur.
Beton içinde çatlaklar: Paslanan demir hacim olarak genişler. Bu genişleme, betonu içten dışa doğru iterek çatlaklara ve ayrışmalara neden olur. Betonun taşıyıcı özelliği azalır ve yapı zamanla zayıflar.
Bağ mukavemetinin azalması: Paslı demirin betona tutunma kabiliyeti azalır. Bu, deprem gibi dinamik yüklere karşı direncin azalmasına neden olur.
Korozyonun devam etmesi: Eğer paslanma durdurulmazsa, süreç ilerler ve demir tamamen işlevini yitirebilir.
Türk Standartları Enstitüsü (TSE) ve Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği gibi düzenlemeler, paslı demirin yapı içinde kullanılmasını kesin olarak yasaklamaktadır. Yapı denetim firmaları, şantiye denetimleri sırasında paslı demirin kullanılıp kullanılmadığını kontrol ederler. Eğer paslı demir kullanımı tespit edilirse, yapı sahibi ve müteahhit ciddi cezalarla karşı karşıya kalabilir.
Ayrıca, TS 500 Betonarme Yapıların Tasarım ve Yapım Kuralları standardına göre, inşaat demirinin paslı olmaması ve betona tam yapışabilir durumda olması gerekmektedir. Bu yüzden paslı demir kullanımı teknik olarak uygun değildir ve büyük riskler taşır.
Paslanmış inşaat demirlerini tamamen değiştirmek her zaman maliyet açısından uygun olmayabilir. Bu noktada, OK-151 pas sökücü gibi profesyonel ürünler devreye girer. OK-151, pasın kimyasal olarak çözünmesini sağlayarak yüzeydeki pası giderir ve demirin tekrar sağlam bir yapıya kavuşmasına yardımcı olur.
OK-151 kullanım adımları
Konsantredir: Konsantre bir ürün olduğu için pasın yoğunluğuna göre 1/1 ile 1/15 arasında su ile seyreltilerek kullanılabilir.
OK-151 uygulaması: Ürün, fırça veya sprey yardımıyla paslı bölgeye uygulanır.
Bekleme süresi: 5-15 dakika bekletilerek pasın tamamen çözünmesi sağlanır.
Tekrar: Yoğun pasta uygulama tekrarlanabilir.
Ahmet K. (İnşaat Mühendisi): “Şantiyede eski demirleri temizlemek için OK-151 kullandık. Pası tamamen temizledi ve demirleri yeniden kullanmamıza olanak sağladı. Kesinlikle tavsiye ederim.”
Mehmet T. (Müteahhit): “Özellikle hava şartlarından dolayı paslanan demirleri kurtarmak için en iyi çözümlerden biri. Kullanımı kolay ve etkisi mükemmel.”
Elif S. (Teknik Şef): “Yapı denetim kontrollerinde sıkıntı yaşamamak için pas temizliği çok önemli. OK-151, hızlı ve etkili bir çözüm sunuyor.”
Paslanan demirin yapı içerisinde kullanılması, hem teknik hem de yasal açıdan ciddi sorunlara yol açmaktadır. Yapı güvenliği ve dayanıklılığı açısından paslı demirlerin kullanımı kesinlikle önerilmemektedir. Ancak, pas sorunu yaşayan demirlerin tamamen değiştirilmesi yerine, OK-151 gibi profesyonel pas sökücülerle temizlenmesi ve korunması mümkündür. Bu sayede, hem maliyetler azaltılabilir hem de güvenli bir yapı inşa edilebilir.





